تغیـیرات اقلیمی و تأثیـر آن بر فیزیـولوژی گیـاهان زراعـی
🔎 تغییرات اقلیمی فرآیندهای فیزیولوژیک اصلی در گیاهان زراعی را با دگرگون کردن محیط رشد، افزایش سطح CO₂، ایجاد تنش گرمایی، برهم زدن تعادل مواد غذایی و فشار ناشی از بیماریها تغییر میدهد؛ که در نهایت باعث کاهش عملکرد و کیفیت محصول میشود.
💨 افزایش سطح CO₂ جو، رشد گیاهان C₃ را تحریک میکند؛ از طریق افزایش غلظت CO₂ درونسلولی و گسترش سطح برگ، که فتوسنتز و تجمع زیستتوده را تقویت مینماید.
📉 با این حال، افزایش زیستتوده موجب رقیق شدن مواد غذایی ضروری در بافتهای گیاه شده و کیفیت تغذیهای آنها را کاهش میدهد.
🌡️ دماهای بالاتر خشکی، شوری و غرقابی را تشدید میکنند. این شرایط گیاه را وادار میسازد با فعال کردن سیگنالینگ اسید آبسزیک (ABA) برای کاهش تعرق، در مصرف آب صرفهجویی کند.
🌿 کاهش نرخ تعرق، دمای برگ را بالا برده و فرآیندهای فتوسنتزی را مختل میکند و در نتیجه تولید انرژی کاهش مییابد.
⚡ این تنشها سبب افزایش گونههای فعال اکسیژن (ROS) میشوند که منجر به آسیب اکسیداتیو بهویژه در فتوسیستمهای I و II میگردد.
🌱 عملکرد ریشه نیز تضعیف شده و هدایت هیدرولیکی کاهش مییابد که توانایی جذب آب و مواد غذایی را محدود میکند.
🌻 در مرحله زایشی، دمای بالا موجب کاهش زندهمانی گرده، اختلال در لقاح و تضعیف پرشدن دانه میشود که نهایتاً عملکرد محصول را کاهش میدهد.
🦠 همچنین تغییرات اقلیمی رفتار پاتوژنها را دگرگون کرده و موجب تغییر زمان وقوع بیماریها، تسریع چرخه تولیدمثل آفات و گسترش محدوده جغرافیایی آنها میشود.